Ua saunoa taitai o le soifua maloloina a le setete ua faigata ona maua le tausiga o tamaiti i North Carolina ma e ono sili atu ona seāseā maua i le faaiuga o lenei tausaga pe afai e faia se gaioiga a le setete ma le feterale.
O le faʻafitauli, latou te fai mai, o le faʻataʻitaʻiga pisinisi e "lē gafataulimaina" faʻatasi ai ma le taofia o le fesoasoani tau tupe a le feterale ona o faʻamaʻi pipisi na lagolagoina ai.
Ua saunia e le Konekeresi le faitau piliona tala i setete e fesoasoani ai i ē tausi tamaiti ia tumau pea ona tatala i le taimi o le faʻamaʻi COVID-19. E tusa ma le $1.3 piliona le sea a North Carolina. Peitaʻi, o lenei fesoasoani faaopoopo o le a muta ia Oketopa 1, ma o le fesoasoani tau tupe a le feterale mo le tausiga o tamaiti i North Carolina e faʻamoemoeina o le a toe foʻi i le tulaga aʻo leʻi oʻo mai le faʻamaʻi e tusa ma le $400 miliona.
I le taimi lava e tasi, ua matuā si'itia fo'i tau o le tu'uina atu o fesoasoani, ma e le lava le totogi a le setete e totogi ai.
Na taʻu atu e Ariel Ford, le faatonu o le setete o le atinaʻeina o tamaiti ma aʻoaʻoga a tamaiti laiti, i se komiti faitulafono o loʻo vaʻaia le Soifua Maloloina ma Auaunaga mo Tagata, e naʻo le $14 le totogi e maua e faiaoga aʻoga amata i le averesi i le itula, e le lava e faʻafetaui ai manaʻoga masani. I le taimi lava e tasi, e naʻo le afa o le tau moni o auaunaga e aofia ai fesoasoani a le malo, ma e le mafai ai e le toʻatele o mātua ona faʻafetaui le eseesega.
Fai mai Ford, o fesoasoani tau tupe mai le feterale ma nisi fesoasoani tau tupe a le setete ua faatumauina ai le mautu o le aufaigaluega tausi tamaiti a North Carolina i le tele o tausaga ua mavae, ma faatumu ai se avanoa ma mafai ai ona siitia teisi atu totogi o faiaoga. Peitai “ua le lava le tupe ma e manaomia ona tatou o faatasi uma e saili ni fofo,” o lana tala lea.
“Ua matou galulue ma le filiga e saili le auala sa’o e fa’atupe ai lenei faiga,” o le tala lea a Ford i le au faipule. “Matou te iloa e tatau ona fou. Matou te iloa e tatau ona tonu, ma matou te iloa e tatau ona matou feagai ma le le tutusa i le va o nu’u i totonu o taulaga ma nu’u i tua.”
Afai e le mafai e mātua ona maua se tausi tamaiti, e le mafai ona latou galulue, ma faʻatapulaʻaina ai le tuputupu aʻe o le tamaoaiga o le setete i le lumanaʻi, fai mai Ford. O se faʻafitauli lea i nisi o nuʻu i tua ma isi nofoaga ua taʻua o toafa tausi tamaiti.
Na taʻua e Ford o se polokalame faʻataʻitaʻi e $20 miliona e faʻatatau i le faʻateleina o auaunaga tausi tamaiti i nei eria, ua faʻaalia ai le tele o pisinisi o loʻo naunau e foia le faʻafitauli pe afai e mafai ona latou tuʻuina atu se fesoasoani.
“E silia ma le 3,000 talosaga na matou mauaina ae na o le 200 na matou taliaina,” o le tala lea a Ford. “O le talosaga mo lenei $20 miliona e sili atu i le $700 miliona.”
Na taʻutino mai e le Taitaifono o le Komiti Vaavaaia, Donnie Lambeth, o loo “fesagai le setete ma luʻitau moni e manaʻomia ona foʻia e le au fai tulafono” ae na ia taʻua le mea na ia faʻalogo i ai o se mea “faʻalavelave.”
“O nisi taimi ou te fia faʻaaogaina loʻu tulaga tau tupe faʻasao,” o le tala lea a Lambeth (R-Forsyth), “ma ou te mafaufau, 'Ia, aisea ua tatou lagolagoina ai le tausiga o tamaiti i North Carolina? Aisea ua avea ai lenei mea ma tiutetauave a tagata totogi lafoga?'
“O loʻo tatou feagai ma se tulaga faigata tau tupe o loʻo tatou teteʻe atu i ai, ma e tatau ona e faʻafaigaluegaina le tele o miliona tala,” o le faʻaauau lea a Lambeth. “Ia fai atu le mea moni, e le o le tali lena.”
Na tali atu Ford e mafai e le Konekeresi ona faia se gaioiga e foia ai le faafitauli, ae atonu e le tupu lena mea seia oo ina uma tupe, o lea e ono tatau ai i malo o setete ona fesoasoani e saili se auala e foia ai.
O loʻo sailia e le tele o setete le faʻalauteleina o fesoasoani tau tupe feterale mo le atinaʻeina o le tausiga o tamaiti, o lana tala lea.
“O setete uma i le atunu’u o lo’o aga’i atu i le tofē e tasi, o lea o lo’o tatou i ai i se mafutaga lelei. O setete uma e 50, o teritori uma ma ituaiga uma o lo’o aga’i atu fa’atasi i lenei tofē,” o le tala lea a Ford. “Ou te malilie o le a le maua se fofo se’ia o’o i le amataga o Novema. Ae ou te fa’amoemoe o le a latou toe fo’i mai ma naunau e fesoasoani e fa’amautinoa o lo’o tumau pea le malosi o le tamaoaiga o le atunu’u.”
Taimi na lafoina ai: Iulai-19-2024
